Büyük şehirlerde gazetecilik zordur, eyvallah. Ama yerelde gazetecilik… O bambaşka bir hikâyedir.
Uzaktan bakıldığında sessiz, sakin görünen ama aslında dipten dipten kaynayan bir kazandır burası. Her gün aynı yüzleri gördüğünüz, aynı insanlarla selamlaştığınız, herkesin birbirinin seceresini bildiği bir yerde yazı yazmak; hele ki olanı olduğu gibi yazmak, herkesin kaldırabileceği bir yük değildir. Büyükşehirde kalabalığın içinde çok dikkat çekmez hatta olumlu olumsuz eleştiriler gazeteciliğe saygıyı yükseltir. Ama burada bir haber, sadece bir haber değildir; bazen başınıza açılan belanın ilk cümlesidir.
“Sadece Güzellikler Gösterilsin” Öyle mi?
Bir yol çalışmasını haber yaparsınız, hizmeti duyurduğunuzu sanırsınız. Ertesi gün telefon acı acı çalar: “Sen kimin tarafındasın?” Çöp sorununu, vatandaşın mağduriyetini gündeme getirirsiniz, “Bizi kötü gösterdin” diye kaşlar çatılır. Çünkü burada bazıları için gazetecilik, gerçekleri kamuoyuna aktarmak için değil, sadece kendi koltuklarını ve çıkarlarını parlatmak için vardır. Onların istediği ayna, sadece güzellikleri göstersin istenir; sivilceleri gösteren ayna suçludur.
Kraldan Çok Kralcılar
İşin en sinsi tarafı siyasi baskılardır. İktidardaki parti ya da makam sahibi bizzat sizi aramaz belki ama, “kraldan çok kralcı” olan o malum kitle hemen devreye girer. Partinin adını zırh gibi kuşanmış, şahsi ikbalini gözeten, kendi küçük iktidarını pekiştirmek için gazeteciyi susturmaya çalışanlar… Telefonun ucunda “Bizim hatırımıza o haberi kaldır” diyenler, sosyal medyada aba altından sopa gösterenler, dükkân köşelerinde “Bunun da burnunu sürteriz” naraları atanlar…
Burada “tarafsızlık” en zor zanaattır. Bir gün ilçede muhalefet partisinden biriyle ya da “karşı” görülen bir muhtarla bir bardak çay içersiniz. Aradan on dakika geçmeden telefon gelir: “Senin o adamlarla ne işin var?” Onlara göre gazeteci, sadece onların çizdiği sınırlar içinde nefes almalıdır. O sınırın dışı “hainlik” bölgesidir. Dedikodu mekanizması bir kere çalışmaya görsün; gazeteci ile toplumun önde gelenleri arasına fitne sokulur, ilişkiler bozulur, gazeteci yalnızlaştırılmaya çalışılır.
Dokuzuncu Köy Neresi?
Ve işin en acı tarafı: Ekonomik kıskaç. Web sitenize, gazetenize destek veren esnaf, bir telefonla geri adım atar. Reklamlar çekilir. Çünkü yazdığınız bir cümle, birilerinin konfor alanını delip geçmiştir. “Doğru söyleyeni dokuz köyden kovarlar” derler ya; büyükşehirde onuncu köye gidersiniz. Ama burada bazen o köy dokuz değil, tek köydür. Gidecek yeriniz yoktur, çünkü siz zaten orada, o topraklarda yaşıyorsunuzdur.
Baskı sadece sizinle de kalmaz. Ailenizi rahatsız ederler, dostlarınızı arayıp “Arkadaşın şöyle yazmış, kulağını çek” derler. Kırsalda gazetecilik, sadece sizi değil, sevdiklerinizi de içine çeken bir fırtınaya dönüşür.
Ateşten Gömleği Giymek
Ama gazetecilik, tam da budur: Yazılması istenmeyen şeyleri yazmak. Belgeleriyle, tüm çıplaklığıyla, “Şu ne der, bu ne der” hesabına girmeden… Hele ki yerelde, medya kültürünün tam oturmadığı bir yerde bu işi yapıyorsanız, ateşten gömleği üzerinize giymişsiniz demektir. Çıkarmaya kalksanız donarsınız, giyerken zaten yanıyorsunuzdur.
Konuşursanız, yazarsanız “kötü adam” ilan edilirsiniz. Peki ya susarsanız? İşte o zaman daha kötüsü olur: Halk size sırt çevirir. Çünkü halk bilir ki, gazeteci sustuğunda gerçeğin sesi de kısılır.
Kalıcı Olan Kim?
Şunu kimse unutmasın: Siyasetçiler, oda başkanları, kurum müdürleri, muhtarlar… Koltuk sahipleri gün gelir bu memleketten çekip gider, görev süreleri biter. Ama o gazete, o yerel gazeteci yine burada kalır. Yine bu memleketin çamurlu yolunu, bitmeyen okulunu, hastanesini yazar. Memleketin derdiyle dertlenen yine gazetecidir.
Burada gazeteciyi sadece “işlerine yaradığı sürece(!)” sevenlere inat, biz işimizi yapmaya devam edeceğiz. Çünkü susan bir gazeteci, sessiz bir mezar taşından farksızdır. Tüm gürültüye, baskıya ve yalnızlaştırmaya rağmen yazmaya devam eden ise, ateşin içinden geçerek bu memlekete nefes aldırandır.
Saygıyla…
Talip Kocakoç – 17 Aralık 2025
